Verschillende types aanzetstalen

Aanzetstalen komen in verschillende materialen elk met eigen kenmerken en gebruik. Traditioneel staal is het meest voorkomende, vaak van gehard staal met ribbels. Die ribbels zijn belangrijk want ze geven grip om het lemmet mee te richten. Glad staal werkt minder goed. Voor westerse messen werken stalen prima, die zijn robuust genoeg. Keramische aanzetstalen zijn fijner en werken goed voor hardere messen zoals Japanse. Die zijn voorzichtiger met het lemmet maar net zo effectief. Nadeel is dat keramiek kan breken bij vallen. Diamante versies hebben een coating met echte diamant deeltjes. Die zijn agressiever en werken ook nog een beetje slijpend. Voor messen die al wat bot zijn werken die beter dan normale aanzetstalen. Bij lengte zie je variatie van 20 tot 30 centimeter. Langer werkt beter voor grote messen, korter is wendiger en past makkelijker in de la. Voor de meeste mensen is 25 centimeter ideaal. Het handvat moet goed in je hand liggen met voldoende grip. Bij nat werk wil je niet dat het aanzetstaal uit je hand glipt.

De juiste techniek voor aanzetstaal gebruik

De techniek van aanzetstaal gebruiken is belangrijk want verkeerd doen helpt niet en kan zelfs schade maken. Houd het aanzetstaal verticaal in je linkerhand als je rechtshandig bent, andersom voor linkshandigen. Stevig vasthouden met het puntje naar beneden. Zet je mes onder een hoek van ongeveer 15 tot 20 graden tegen het aanzetstaal. Die hoek is cruciaal, te vlak doet niks en te steil beschadigt je lemmet. Haal het mes van de hiel naar de punt over het staal terwijl je tegelijk naar beneden beweegt. Het is één vloeiende beweging, niet horten en stoten. Doe dezelfde beweging aan de andere kant van het mes. Wissel af, vijf keer links en vijf keer rechts. Niet te hard duwen, licht contact is genoeg. Het geluid moet consistent zijn, als je hoort dat het verschilt druk je te hard of heb je de verkeerde hoek. Na tien tot vijftien halingen test je de scherpte. Door een tomaat of papier snijden moet moeiteloos gaan. Werkt het niet goed dan is je mes waarschijnlijk echt bot en moet je slijpen. Een aanzetstaal lost dat niet op. Even oefenen voor je het onder de knie hebt maar dan is het een kwestie van seconden.

Aanzetstaal versus messenslijpers

Mensen verwarren vaak aanzetstalen met slijpen maar het is echt verschillend gereedschap. Een aanzetstaal richt het lemmet alleen maar recht, het haalt geen materiaal weg. Voor dagelijks onderhoud tussen echte slijpbeurten door. Messenslijpers of wetstenen halen wel materiaal weg om een nieuwe scherpe rand te maken. Voor messen die echt bot zijn of beschadigd. Je hebt eigenlijk allebei nodig voor compleet onderhoud. Aanzetstaal dagelijks of om de paar dagen, wetstenen een paar keer per jaar afhankelijk van gebruik. Sommige mensen denken dat een aanzetstaal genoeg is en slijpen nooit. Dan wordt je mes op termijn toch bot want die rechte rand wordt steeds korter. Andere mensen slijpen constant en gebruiken nooit een aanzetstaal. Dan slijp je meer materiaal weg dan nodig en je mes wordt sneller op. Die combinatie is waar professionals op vertrouwen. Met beide gereedschappen blijven je keukenmessen optimaal presteren zonder overdreven onderhoud. Voor thuiskoks adviseren we een goed aanzetstaal voor dagelijks en een set wetstenen voor maandelijks of zo.

Voor welke messen gebruik je een aanzetstaal

Een aanzetstaal werkt het beste voor westerse messen met staal rond de 56 tot 58 HRC. Die zijn taai genoeg om het rechtzetten te verdragen. Voor Japanse koksmessen met harder staal rond de 60 HRC of hoger moet je voorzichtiger zijn. Die kunnen makkelijker beschadigen bij verkeerd gebruik. Keramische aanzetstalen zijn beter voor die hardere messen. Bij carbon staal messen werkt een aanzetstaal prima maar moet je opletten met roest. Direct afdrogen na gebruik. Voor gekartelrande messen zoals broodmessen werkt een aanzetstaal niet. Die hebben een andere structuur die je niet kan rechtzetten met een staaf. Ook voor hele kleine messen zoals schilmessen is een aanzetstaal lastig. Te weinig lemmet om een goede beweging te maken. Voor je dagelijkse werkmessen zoals koksmessen, Santoku en vleesmessen werkt een aanzetstaal perfect. Die gebruik je constant dus daar heb je het meeste baat bij. Voor specialistische messen die je maar af en toe gebruikt is een aanzetstaal minder belangrijk. Die worden toch niet zo snel bot.

Onderhoud van je aanzetstaal

Een aanzetstaal vraagt eigenlijk bijna geen onderhoud maar wat zorg houdt hem effectief. Na gebruik afspoelen met water want er blijven metaal deeltjes op achter van je messen. Die moet je eraf hebben anders verzamelt zich een laagje. Niet in de vaatwasser want dat is onnodig en kan het oppervlak beschadigen. Direct afdrogen om vlekken te voorkomen. Bij stalen aanzetstalen check je of de ribbels nog goed zichtbaar zijn. Als ze afgesleten raken werkt het minder goed. Bij keramische aanzetstalen opletten met vallen want die breken. Bewaar veilig waar het niet kan omvallen of tegen harde dingen ligt. Sommige aanzetstalen hebben een ring om op te hangen, dat is ideaal. Anders in de la met andere accessoires maar wel zo dat de punt beschermd is. Check af en toe of het handvat nog stevig vast zit. Bij losse verbindingen wordt het gevaarlijk. Een goed aanzetstaal gaat eigenlijk levenslang mee als je het een beetje netjes behandelt. Geen bewegende delen die slijten of complexe mechaniek die kapot kan. Gewoon een staaf metaal of keramiek die z’n werk doet.

Bestel nu je aanzetstaal en houd je messen scherp

Een aanzetstaal van E-messen is een kleine investering met grote impact op je dagelijkse kookwerk. Vanaf het eerste gebruik merk je hoe makkelijk je messen scherp blijven met een paar seconden onderhoud. Elk aanzetstaal komt met kwaliteit die blijft werken, geen goedkope rommel die na een paar maanden niet meer effectief is. Voor mensen die serieus zijn over hun messen is een goed aanzetstaal net zo belangrijk als de messen zelf. Je investeert flink in kwaliteit messen, dan is het logisch om ze ook goed te onderhouden. Die scherpte die blijft tussen slijpbeurten door, die tijd die je bespaart, die efficiency in je keuken. Allemaal voordelen voor een paar tientjes. Investeer nu in gereedschap dat echt werkt in plaats van decoratie die niks doet. Wacht niet langer en ervaar het verschil van goed onderhouden messen. Bij E-messen vind je aanzetstalen voor elke messensoort en elk niveau.

Veelgestelde vragen over aanzetstaal

Wat is het verschil tussen een aanzetstaal en slijpen?

Een aanzetstaal richt het lemmet alleen maar recht en haalt geen materiaal weg. Voor dagelijks onderhoud tussen echte slijpbeurten door. Slijpen met wetstenen haalt wel materiaal weg om een nieuwe scherpe rand te maken. Voor messen die echt bot zijn. Je hebt allebei nodig, aanzetstaal dagelijks en slijpen een paar keer per jaar.

Hoe vaak moet ik een aanzetstaal gebruiken?

Voor professioneel gebruik meerdere keren per dag, voor thuiskoks een keer per dag of om de dag. Hangt af van hoeveel je snijdt en hoe scherp je je messen wilt houden. Het kost maar een paar seconden dus vaker is geen probleem. Minder vaak betekent dat je mes sneller bot wordt.

Werkt een aanzetstaal op Japanse messen?

Ja maar je moet voorzichtiger zijn omdat Japans staal harder is en makkelijker beschadigt bij verkeerd gebruik. Keramische aanzetstalen zijn beter voor die hardere messen dan traditioneel staal. De techniek moet precies kloppen met de juiste hoek en druk. Voor westerse messen is het vergevingsgezinder.

Kan een aanzetstaal een bot mes weer scherp maken?

Nee, een aanzetstaal werkt alleen op messen die nog een scherpe rand hebben maar gebogen zijn. Voor echt botte messen moet je slijpen met wetstenen om nieuwe scherpte te creëren. Test eerst of je mes nog een rand heeft door door papier te snijden. Lukt dat niet dan is aanzetstaal zinloos.